Od czego zależy dobowe zapotrzebowanie kaloryczne?
Co jeść i jak jeść, aby zachować szczupłą sylwetkę? Nasze codzienne pożywienie stanowi dla naszego organizmu źródło energii niezbędnej do podtrzymania procesów życiowych oraz dla wszystkich czynności, jakie wykonujemy w ciągu dnia. Jeśli dostarczymy organizmowi więcej kalorii niż jest on wstanie wykorzystać, nadmiar odłoży się w postaci tkanki tłuszczowej.
Nasze codzienne pożywienie składa się w głównej mierze z trzech podstawowych składników: białek, tłuszczów oraz węglowodanów. Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy nimi. Zatem około 50% dziennego spożycia kalorii powinno pochodzić z węglowodanów. Będą to między innymi: produkty zbożowe, owoce, warzywa i cukry. Około 20% naszego dziennego pożywienia powinny stanowić białka (mięso, nabiał warzywa strączkowe). Nie więcej niż 30% dziennej porcji kalorii powinno pochodzić z tłuszczu (źródłem tłuszczu powinny być w przewadze produkty pochodzenia roślinnego).
Dobowe zapotrzebowanie kaloryczne zależy od wielu czynników, między innymi od wieku, budowy ciała, płci i rodzaju aktywności fizycznej w ciągu dnia. Najwięcej energii, bo aż 60%, nasz organizm zużywa na podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych, tj. na podstawową przemianę materii i utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała. Jest to tzw. spoczynkowa przemiana materii. Mniej więcej 10% energii zużywamy na procesy trawienne, a 30% na pracę mięśni. Przyjmuje się, że osoba umiarkowanie aktywna w ciągu dnia na podstawową przemianę materii zużywa około 1400 kcal, na trawienie pożywienia 200 kcal, a na aktywność fizyczną około 500 kcal. W sumie, dobowe zapotrzebowanie energetyczne takiej osoby wyniesie więc 2100 kcal. Młodzież w wieku dojrzewania potrzebuje nieco więcej kalorii w ciągu dnia. Obliczono, że dziewczęta w wieku dojrzewania powinny spożywać przeciętnie 2500 kcal na dobę, a chłopcy 3200 kcal.
Kwestią nie mniej istotną niż dzienne zapotrzebowanie kaloryczne jest odpowiednie rozłożenie tej dawki kalorii w czasie. Jednym z często popełnianych błędów przez osoby pragnące schudnąć jest zbyt mała liczba posiłków w ciągu dnia. Takie praktyki są szkodliwe nie tylko ze względów zdrowotnych (spożycie nadmiernej ilości pokarmu w jednym posiłku zbytnio obciąża układ trawienny), ale również dla osób walczących z nadwagą. Rezygnacja z niektórych posiłków i ograniczenie się do 1- 2 obfitych w ciągu dnia powoduje, że organizm odkłada więcej tkanki tłuszczowej jako rezerwy na „gorsze czasy” czyli okres, kiedy nie będziemy mu dostarczać pożywienia. Rozłożenie dziennej dawki kalorii na 4-5 posiłków pozwala racjonalnie gospodarować energią z pożywienia.
Jak powinniśmy rozłożyć dzienne spożycie kaloryczne?
• I śniadanie – 25% dawki kalorycznej przewidzianej na cały dzień
• II śniadanie – 15% dawki kalorycznej przewidzianej na cały dzień
• obiad – jako najbardziej kaloryczny posiłek powinien dostarczać 50% dziennej dawki kalorii
• kolacja – powinna być lekka, jedzona 2-3 godziny przed snem i powinna zawierać zaledwie 10% dziennej dawki kalorii
Aby nie dopuścić do nadwagi należy tez dbać o wystarczającą ilość aktywności fizycznej w ciągu dnia, która w wyraźny sposób podnosi naszą dobową przemianę materii.
W czasie uprawiania joggingu przez godzinę nasz organizm może spalić około 8 kcal na każdy kilogram wagi ciała, a w czasie szybkiego, energicznego marszu – około 4,5 kcal. Warto więc włożyć odrobinę wysiłku i postarać się zwiększyć swoją aktywność fizyczną w ciągu dnia.
Dla każdego inna dyscyplina sportu
AEROBIK – popularny sposób na wspomaganie diety odchudzającej. Gimnastyka przy muzyce, najczęściej w grupie, pod okiem instruktora ma doskonały wpływ nie tylko na nasze mięśnie, ale także znakomicie poprawi samopoczucie, pod warunkiem, że będziemy trenować zgodnie ze swoimi możliwościami. Dotyczy to zwłaszcza osób początkujących, którzy chcąc dorównać grupie, mogą doprowadzić do się do przetrenowania i wyczerpania. Pamiętajmy zatem, że jest to dyscyplina, którą może uprawiać prawie każda osoba, nawet z duża nadwagą, ale tempo i czas ćwiczeń należy dostosować do indywidualnych możliwości. Poprawa naszej kondycji oraz wydolności będzie stopniowo ulegać poprawie i z czasem będziemy mogli wykonywać więcej powtórzeń i w szybszym tempie.
JOGGING – bardzo popularna dyscyplina sportu. Jest to nasz naturalny sposób poruszania się, dlatego bieganie jest sportem stosunkowo prostym. Nie wymaga też specjalnych nakładów finansowych, nie trzeba bowiem wykupywać karnetu do klubu fitness ani posiadać specjalnego sprzętu. Wystarczy odrobina wolnego czasu, odpowiednie wygodne obuwie oraz dobre chęci. Jogging to ruch na świeżym powietrzu, więc uprawiając te dyscyplinę, obok spadku wagi, możemy oczekiwać także wzrostu odporności naszego organizmu. Czy jogging ma zatem jakieś wady? Tak, jest niewskazany dla osób z chorobami stawów, gdyż zbytnio je obciąża. Jeżeli masz problemy ze stawami, lepszym wyborem dla ciebie będzie rower. Decydując się na jogging należy pamiętać, aby wysiłek, czas i tempo biegu dozować stopniowo i proporcjonalnie do możliwości. Osoba początkująca nie powinna od razu zaczynać od codziennego treningu. Lepszym wyjściem będzie bieganie początkowo co drugi dzień około 15 minut, potem 30 minut.
ROWER – jest to dyscyplina bardzo korzystna dla całego organizmu – poprawia krążenie, dotlenia wszystkie organy, wzmacnia mięśnie kręgosłupa i nóg oraz, co dla nas bardzo ważne, rzeczywiście pomaga schudnąć. Fenomen tej dyscypliny polega na tym, iż mogą ją uprawiac niemal wszyscy, nawet osoby mające problemy ze stawami, ponieważ jazda na rowerze – w przeciwieństwie do biegu – odciąża stawy. Sama dyscyplina jest trochę droższa niż bieg – należy zaopatrzyć się w rower i kask. Jazda rowerem może dać nam dużo przyjemności: dzięki możliwości podziwiania pięknych widoków i ruchu na świeżym powietrzu.
NARCIARSTWO – sport bardzo korzystnie wpływający na serce, płuca, układ krwionośny i mięśnie. Regularne uprawianie tej dyscypliny sportu pozwoli nam utrzymać ciało w dobrej kondycji. Jest to jednak sport wymagający nieco większego wkładu finansowego – zakup lub wypożyczenie nart wraz z osprzętem oraz opłacenie instruktora i pobytu na stokach. Uprawiając narciarstwo należy pamiętać, iż jesteśmy narażeni na różnego typu urazy: głównie złamania i zwichnięcia w obrębie nóg. Dlatego tutaj tez warto wspomnieć o konieczności dostosowania stopnia trudności ćwiczeń do poziomu zaawansowania umiejętności.
PŁYWANIE - dyscyplina sportu chyba jak żadna inna, odpowiednia praktycznie dla każdego warunek – umiesz pływać). Ruch w wodzie jest odpowiedni nawet dla osób z poważnymi problemami ruchowymi, a nawet bardzo otyłych. W wodzie nasze ciało bowiem jest lżejsze, dlatego wszelkie ćwiczenia sprawiają nam mniejszą trudność i nie stanowią obciążenia dla stawów. Podczas pływania możemy spalić nawet do 900 kcal w ciągu godziny, a nie odczuwamy tego. Pływanie wzmacnia układ krążenia i płuca, przyspiesza przemianę materii. Korzystne nawet dla kobiet w ciąży, gdyż odciąża kręgosłup. Najlepiej uprawiać tę dyscyplinę regularnie, 2-3 razy w tygodniu po 30 - 45 minut.
SIŁOWNIA – ćwiczenia przy użyciu wolnych ciężarów lub specjalistycznych przyrządów nie mają z reguły na celu zredukowanie liczby kilogramów, lecz kształtowanie mięśni. Uprawiając trening siłowy możemy być zaskoczeni tym, że zamiast chudnąć, przybierzemy na wadze. Jest to spowodowane zastępowaniem tłuszczu, który jest lżejszy od mięśni, masą mięśniową. Warto jednak mieć na uwadze, iż wygląd naszej sylwetki, a więc proporcje, wyrzeźbienie mięśni i jędrność ciała znacząco się poprawi. Jeżeli mamy kłopoty ze zdrowiem, najlepiej wcześniej skonsultować z lekarzem decyzję o rozpoczęciu treningu siłowego. Rozpoczynamy pod okiem instruktora. Ćwiczenia wykonujemy początkowo z małą intensywnością. Jeżeli naszym celem jest zmiana proporcji sylwetki bez zwiększania wagi, powinniśmy ćwiczyć z niewielkim obciążeniem wykonując stosunkowo dużą ilość powtórzeń.